Yaponcha «yōkai» nima degani
«Yōkai» (妖怪) yapon folkloridagi gʻayritabiiy mavjudotni bildiradi: tulki-odamzod kitsunedan tortib jonlangan soyabongacha. Ierogliflar 妖 «sehr, vasvasa» va 怪 «gʻalati, tushunarsiz» deb oʻqiladi. Yōkai na demon, na arvoh: oʻlgan odamning ruhini 幽霊 (yūrei), yovuz demonni esa 鬼 (oni) deb atashadi.
Yaponlarning gʻayritabiiy mavjudotlar haqidagi hikoyalarida asosiy narsa yovuzlik emas, balki gʻalatilik: yōkai sizni choʻktirishi ham mumkin, yoki tun boʻyi derazangiz ostida loviyalarni sanab chiqishi mumkin. Keling, 妖怪 nima degani, u arvohlar va demonlardan nimasi bilan farq qilishini va qaysi biri sizga anime orqali tanish ekanini koʻrib chiqamiz.
«Yōkai» nima degani va kimlar unga kiradi
Bu soʻz tushunarsiz boʻlgan hamma narsani bitta toifaga jamlaydi: odamzodga aylanish qobiliyatiga ega mavjudotlar, narsalarning ruhlari, suv parilari, togʻ cholari. Umumiy xususiyat shundaki, bu mavjudot oʻlgan odam emas, balki oʻz qoidalariga ega alohida borliqdir.
| Yaponcha | O'qilishi | Tarjimasi |
|---|---|---|
| 妖怪 | yōkai · yōkai | Yōkai — yapon folkloridagi mavjudot |
| 幽霊 | yūrei · yūrei | Oʻlgan odamning arvohi (bu yōkai emas: yūrei inson hayotini boshidan kechirgan) |
| 鬼 | oni · oni | Shoxli demon, ogr (eng taniqli gʻayritabiiy mavjudot turi) |
| 河童 | kappa · kappa | Boshida likopchasi bor suv parisi (bodringni yaxshi koʻradi, ehtiyotsizlarni choʻktiradi) |
| 狐 | kitsune · kitsune | Tulki-odamzod (yoshi ulgʻaygan sari toʻqqiztagacha dumi oʻsadi) |
| 付喪神 | tsukumogami · tsukumogami | Yuz yildan oshgan jonlangan narsa (shu yerdan koʻzli soyabonlar va chiroqlar kelib chiqadi) |
Yōkai, yūrei va oni — uch xil narsa
幽霊 (yūrei) — muayyan oʻlgan odamning ruhi, odatda tugallanmagan ishi bilan. 鬼 (oni) — shoxli kuchli demon, gʻayritabiiy mavjudotlarning alohida turi. 妖怪 — gʻalati mavjudotlarning umumiy toifasi boʻlib, ular ham unga kiradi, lekin yūrei kirmaydi. Gʻarbcha «demon» tushunchasi yapon materialida deyarli har doim noaniq: yōkaining na doʻzaxi, na jonlar bilan bitimi bor.
妖 — значение: sehr, vasvasa, sehrli — онъёми: ヨウ — кунъёми: あや.しい、なま.めく、わざわ.い — 7 штрих(ов). 妖 — «sehr, vasvasa», N1 darajasidagi belgi. «Tartibni koʻrsatish» tugmasini bosing: chapda «ayol» radikali 女.
Yōkailar anime va oʻyinlarda qayerda koʻrinadi
- «Naruto»: toʻqqiz dumli Kurama — bu folkloridagi tulki-odamzod kitsune.
- «Klinok, rassekayushchiy demonov» — aslida 鬼滅の刃, yaʼni umuman yōkailar haqida emas, balki 鬼 (oni) haqida.
- «Ruhlar olib ketgan qiz» — deyarli yōkailar katalogi: daryo xudosiдан tortib yuzsiz Kaonashigacha.
- Yōkailar anʼanaviy tarzda roʻyxat-oʻramalarga jamlangan: rassom Toriyama Sekien XVIII asrda ularni ensiklopediya shaklida chizgan.
- Animedagi koʻplab «yōkai»lar mualliflar tomonidan oʻylab topilgan, lekin janr qoidalariga koʻra: gʻalatilik, joyga bogʻliqlik va oʻziga xos xususiyat.
Yo: — unli choʻziq
«Yo:-kai» — birinchi unli choʻziq, bu asosiy narsa: ようかい, «yokai» emas. «Y» oxirida — «ai» diftongining bir qismi, alohida boʻgʻin hosil qilmaydi.
Soʻzlarni ovoz chiqarib ayting — ilova birinchi unlining choʻziqligini tekshiradi.
Tez-tez so'raladigan savollar
- Yaponcha «yōkai» nima degani?
- 妖怪 — yapon folkloridagi gʻayritabiiy mavjudot: odamzodga aylanish qobiliyatiga ega mavjudot, suv parisi, jonlangan narsa. Soʻzma-soʻz «sehr va gʻalatilik».
- Yōkai arvohdan nimasi bilan farq qiladi?
- Oʻlgan odamning arvohi — 幽霊 (yūrei), u inson hayotini boshidan kechirgan. Yōkai — alohida borliq, marhumning ruhi emas.
- Oni demoni yōkai mi?
- Ha, 鬼 (oni) yōkailar toifasiga kiradi, lekin bu aniq bir tur: shoxli kuchli demon.
- Yapon ruhlari va yōkailari qanday ataladi?
- Eng mashhurlari: kappa — suv parisi, tengu — uzun burunli togʻ ruhi, kitsune — tulki-odamzod, tanuki — yenotsimon it-odamzod, yuki-onna — qor ayoli, rokurokubi — choʻziluvchan boʻyinli ayol, nekomata — ikki dumli mushuk, tsukumogami — jonlangan eski narsalar. Oʻlgan odamning ruhi ular orasida yōkai emas, balki yūrei hisoblanadi.
- «Yōkai» yaponcha qanday yoziladi?
- 妖怪, kanada ようかい. Eʼtibor bering: birinchi unli choʻziq — «yo:kai».
Yangilangan: 2026-09-29