Onsen — bu nima va u oddiy hammomdan nimasi bilan farq qiladi

Qonunga koʻra onsen: 25 daraja yoki oʻn toʻqqizta moddadan biri

Onsen (温泉) — tabiiy issiq buloq va uning yonida qurilgan choʻmilish joyi. Kundalik tilda bu soʻz suvning oʻzini ham, uning uchun kelinadigan joyni ham anglatadi — chekka qishloqdagi bitta vannadan tortib butun kurort qishlogʻigacha. Huquqiy taʼrif esa kundalik tasavvurdan ancha aniq: Yaponiyada 1948-yildan beri onsenlar haqida alohida qonun (温泉法) amal qiladi.

Onsen hisoblanishning ikki mustaqil sababi

Qonunga koʻra, buloq-onsen deb yerdan chiqadigan suv, bugʻ yoki gaz — uglevodorod asosidagi tabiiy gazdan tashqari — tan olinadi. Tan olish ikki shartdan birida amalga oshadi. Birinchisi — chiqishda harorat 25 darajadan past emas. Ikkinchisi — tarkib: qonunning alohida roʻyxatidagi oʻn toʻqqizta moddadan kamida bittasi, masalan, xlorid ioni, gidrokarbonat ioni yoki oltingugurt belgilangan miqdorda boʻlishi. Bu ikkinchi shart haroratdan qatʼi nazar amal qiladi: rasmiy jihatdan sovuq buloq ham, agar tarkibi roʻyxatga mos kelsa, onsen boʻlishi mumkin.

Ochiq vanna, oyoq choʻmilish joyi va tarkibiga koʻra suv turlari

Onsenlarning tuzilishi ham, suv tarkibi ham bor — bu ularni farqlashning turli usullari: tuzilish choʻmilish joyining oʻzini tasvirlaydi, tarkib esa suvda qaysi moddalar koʻpligini. Ikkala atamalar toʻplami ham yoʻl koʻrsatkichlarida va buloqlar yonidagi lavhalarda uchraydi.

Nega buncha koʻp toifa kerak

Tarkib boʻyicha tasniflash — sayyohlik shartli belgisi emas, balki onsenning huquqiy maqomini belgilaydigan tizimning bir qismi: buloq qonun boʻyicha roʻyxatga olinayotganda aynan shu moddalar va ularning konsentratsiyasi tekshiriladi. Suv turi odatda choʻmilish joyiga kirish eshigi yonidagi lavhada harorat va buloqning kelib chiqishi bilan birga koʻrsatiladi.

Onsen, sento va toji — qoʻshni, ammo har xil soʻzlar

Sento (銭湯) — jamoat hammomlari haqidagi alohida qonunga muvofiq qurilgan shahar jamoat hammomi: qoidaga koʻra, unda oddiy vodoprovod suvi isitiladi, garchi baʼzi sentolar haqiqatan ham haqiqiy onsendan suv olsa. Huquqiy jihatdan sento va onsen — turli toifalar: hammomda suvning tabiiy kelib chiqishiga talab yoʻq, faqat kundalik yuvinish vazifasining oʻzi muhim.

Toji — dam olish uchun emas, sogʻliq uchun mehmon boʻlish

湯治 (toji) — sogʻliq uchun buloq yonida uzoq yashashning qadimiy odati: bir necha kun yoki hafta muntazam choʻmilish turli dardlarni, jarohat oqibatlaridan revmatizmgacha, yengillashtirish usuli hisoblangan. Bugun toji onsenga borishning asosiy sababi emas, ammo soʻzning oʻzi va hanuz bir hafta va undan koʻproq mehmon qabul qiladigan mehmonxonalar saqlanib qolgan. 温泉街 (onsen-gay), «buloq yonidagi kurort qishlogʻi», va 温泉旅館 (onsen-ryokan), «buloq yonidagi mehmonxona», soʻzlari ham xuddi shu soʻz uyasidan.

温 — iliq: «onsen» soʻzi boshlanadigan belgi

温 — значение: iliq — онъёми: オン — кунъёми: あたた.か、あたた.かい、あたた.まる、あたた.める、ぬく — 12 штрих(ов). 温 — «iliq»: 温泉, «iliq buloq»ning birinchi belgisi. Xuddi shu belgi 温度, «harorat», va 温かい, ovqat yoki teginish haqida «iliq» soʻzlarida ham bor.

温 qoʻshma soʻzlarda on deb oʻqiladi, mustaqil sifat sifatida esa atatakai. 温度 (ondo) — eng umumiy maʼnoda «harorat», 気温 (kion) esa aniq «havo harorati». 暖かい omonimi ham bor: xuddi shunday, atatakai deb oʻqiladi, ammo boshqa belgi bilan yoziladi — u koʻproq iliq ob-havoni tasvirlash uchun ishlatiladi, 温かい esa ovqat, ichimlik va teginish uchun qoldiriladi.

泉 — «iliq»dan alohida buloq

温泉dagi ikkinchi belgi, 泉, oʻzi «buloq, chashma» maʼnosini bildiradi va qoʻshma soʻzlarda sen, alohida soʻz sifatida izumi deb oʻqiladi. Birinchi belgisiz 泉 harorat haqida hech narsa demaydi: oʻrmondagi sovuq chashma ham, onsenning issiq bulogʻi ham xuddi shu belgi bilan ataladi — farqni faqat 温 kiritadi.

Yoʻnaltiruvchi chiziqlar boʻyicha 温 ni yozing — «onsen» soʻzi boshlanadigan «iliq» belgisini.

Tez-tez so'raladigan savollar

Onsen nima?

Tabiiy issiq buloq va uning yonida qurilgan choʻmilish joyi. Yaponiyada onsen maqomi 1948-yildan beri alohida qonun bilan mustahkamlangan — bu har qanday issiq suv uchun oddiy soʻz emas, balki harorat va tarkib boʻyicha oʻz shartlariga ega aniq huquqiy toifa.

Qaysi buloq qonunga koʻra onsen hisoblanadi?

Yer ostidan chiqishda harorati 25 darajadan past boʻlmagan suvli buloq yoki tarkibida qonunning alohida roʻyxatidagi oʻn toʻqqizta moddadan kamida bittasi, masalan, xlorid ioni yoki oltingugurt boʻlgan buloq. Ikki shartdan birining bajarilishi kifoya.

Onsen sentodan nimasi bilan farq qiladi?

Sento — odatda vodoprovod suvi isitiladigan shahar jamoat hammomi; onsen — alohida qonun shartlariga javob beradigan tabiiy kelib chiqishli buloq. Huquqiy jihatdan bu turli toifalar, garchi baʼzi sentolar haqiqatan ham haqiqiy onsenlardan suv olsa.

Onsen sovuq boʻlishi mumkinmi?

Rasmiy jihatdan ha: agar suv 25 darajadan sovuq boʻlsa-yu, lekin qonun roʻyxatidagi oʻn toʻqqizta moddadan kamida bittasi kerakli miqdorda boʻlsa, buloq baribir onsen deb tan olinadi. Amalda koʻpchilik choʻmilish joylari suvni vannaga berishdan oldin isitadi.

Toji nima?

湯治 (toji) — sogʻliq uchun buloq yonida uzoq yashashning qadimiy odati, bir hafta va undan koʻproq vaqt davomida muntazam choʻmilish. Bugun bu onsenga borishning asosiy sababi emas, ammo soʻz va shunday uzoq dam olishga moʻljallangan mehmonxonalar saqlanib qolgan.

«Onsen» ierogliflar bilan qanday yoziladi?

温泉, おんせん deb oʻqiladi. 温 «iliq» maʼnosini bildiradi, 泉 — «buloq, chashma»: birgalikda — «iliq buloq». Birinchi belgisiz ikkinchisi harorat haqida hech narsa demaydi — oʻrmondagi sovuq chashma ham onsenning issiq bulogʻi bilan bir xil 泉 deb ataladi.

Manbalar

• Yaponiya Atrof-muhit vazirligi: onsenning qonun boʻyicha taʼrifi
• Yaponiya Onsenlar Assotsiatsiyasi (Nihon Onsen Kyokay)
• Kotobank: 温泉
• Kotobank: 温泉