Жапон тіліндегі музыка: 音楽 (онгаку) — жазылуы, оқылуы және сөздер
Жапон тіліндегі музыка — 音楽 (онгаку), екі таңбадан тұратын сөз: 音 «дыбыс» және 楽 «қуаныш, ләззат». Нәтижесінде «қуаныш әкелетін дыбыс» — ноталар немесе аспап арқылы емес, сезім арқылы анықталады. Екінші таңба 楽 екі түрлі оқылады: «гаку» «музыка» сөзінде және «раку» «жеңіл, жағымды» мағынасында — 楽 (раку) «жеңілдік», 気楽 (кираку) «еркіндік». Бір таңба дыбысты, ләззатты және жеңілдікті сипаттайды — бір түбірде үш мағына.
Жапон тілінде музыка аспап немесе ырғақ арқылы емес, әсер арқылы анықталады: 音楽 сөзбе-сөз «жақсы болатын дыбыс» дегенді білдіреді. Мұндағы «қуаныш» метафора емес — бұл жазуда тұрған екінші иероглиф.
«Музыка» қалай жазылады: бір таңбаның орнына екі таңба
楽 — значение: музыка, қуаныш, жеңілдік — онъёми: ガク、ラク、ゴウ — кунъёми: たの.しい、たの.しむ、この.む — 13 штрих(ов).
Бір таңба — екі түрлі оқылу
楽 — екі түрлі оқылуы бар сирек кездесетін таңба. «Гаку» ретінде музыка туралы сөздерге кіреді: 音楽 (онгаку), 楽器 (гакки, «музыкалық аспап»), 楽団 (гакудан, «оркестр, ансамбль»). Сол таңба екінші мағынаны да береді — «жеңіл, жағымды, қолайлы»: 楽 (раку) «қолайлылық, жеңілдік», ал 気楽 (кираку) — «еркіндік». Оқылу мен мағынаны таңдау нақты сөзге байланысты — «қашан қайсысы» деген бірыңғай ереже жоқ, оларды жұптап жаттайды.
Онгаку және 音楽 сөздері
| Жапонша | Оқылуы | Аудармасы |
|---|---|---|
| 音楽 | ongaku · ongaku | Музыка (сөзбе-сөз «қуаныш дыбысы») |
| 音 | oto · oto | Дыбыс (音楽 сөзінің бірінші таңбасы) |
| 楽器 | gakki · gakki | Музыкалық аспап |
| 音楽家 | ongakuka · ongakuka | Музыкант, композитор |
| 演歌 | enka · enka | Энка (эстрадалық баллада жанры) |
| 気楽 | kiraku · kiraku | Еркіндік, жан жеңілдігі (сол 楽 таңбасы «раку» деп оқылады) |
Неге дыбыс пен ләззат бір таңбамен жазылған
«Гаку» мен «раку» арасындағы байланыс кездейсоқ емес — екі оқылу да таңбаның музыканы, ғұрыптық көңіл көтеруді және жеңілдікті біріктіретін ежелгі мағынасынан шыққан. Қазіргі тілде жанрларды жеке сөздермен атайды: эстрада үшін J-POP (ジェイポップ) және сықырлаған вибратосы бар сентименталды баллада үшін 演歌 (энка), бірақ «музыка» ұғымы жанрға қарамастан әрқашан 音楽.
楽 таңбасын өзіңіз жазыңыз
13 сызық: күрделі таңба, бағыттаушы сызықтар бойынша қадамдап жазған дұрыс.
Жиі қойылатын сұрақтар
- «Музыка» жапон тілінде қалай болады?
- 音楽 (онгаку) — екі таңбадан тұратын сөз: «дыбыс» және «қуаныш». Сөзбе-сөз «қуаныш әкелетін дыбыс» шығады, техника арқылы емес, әсер арқылы анықталады.
- Неге 楽 таңбасы бірде «гаку», бірде «раку» деп оқылады?
- Бұл бір иероглифтің әртүрлі сөз топтарына бекіген екі ондық оқылуы. «Гаку» музыка туралы сөздерде естіледі — 音楽, 楽器. «Раку» — жеңілдік пен ләззат туралы сөздерде — 気楽, 楽. Екеуі де ортақ ежелгі мағынадан шыққан, бірақ қай оқылуды таңдау ережемен емес, нақты сөзбен анықталады.
- 音楽 сөзіндегі бірінші таңба — «дыбыс» қалай оқылады?
- Кундық оқылуы — «ото», онымен дыбыстың өзін атайды: 音がする «дыбыс естіледі». Ондық оқылуы — «он», ол 音楽 сөзінде тұр. Жеке, сөздерден тыс, көбінесе кундық «ото» оқылуы қолданылады.
- J-POP 演歌-ден несімен ерекшеленеді?
- J-POP — қазіргі жапон эстрадасының жалпы атауы, сөз ағылшын тілінен алынған және катаканамен немесе латын әрпімен жазылады. 演歌 — XX ғасырда қалыптасқан, тән вибратосы бар сентименталды балладаның ескірек жанры, ол «дәстүрлі жапондық» эстрада ретінде қабылданады, бірақ шын мәнінде батыс музыкасының әсерімен қалыптасқан.
- «Музыкалық аспап» жапон тілінде қалай болады?
- 楽器 (гакки) — 音楽 сөзіндегідей «музыка» таңбасы плюс «аспап, құрал». Жеке аспаптарды өз сөздерімен атайды: ピアノ (пиано, «пианино»), 三味線 (сямисэн, дәстүрлі ішекті аспап).
Дереккөздер
Жаңартылды: 2026-09-09